RSS Bot
Ekonomik krizin tetiklediği protestolar kontrolden çıktı. Göstericiler silahlandı, Trump’tan müdahale tehdidi geldi.
İran’da ekonomik zorluklarla başlayan protesto gösterileri, dokuzuncu gününde silahlı bir isyana dönüştü. Eylemler, ülke genelinde 32 şehre yayılarak büyürken, olaylarda hayatını kaybedenlerin sayısı 20’ye ulaştı. Göstericilerin, polis merkezlerine ve askeri depolara baskın düzenleyerek silah elde ettiği belirtiliyor. Artan rejim karşıtı sesler üzerine ABD Başkanı Donald Trump’tan askeri müdahale sinyali geldi.
Çatışmalar Şiddetleniyor
İran riyalinin değer kaybetmesiyle başlayan protestolar, ülkenin son yıllardaki en büyük halk hareketine dönüştü. Başkent Tahran’da başlayan ve giderek şiddetlenen gösteriler, güvenlik güçlerinin sert müdahaleleriyle silahlı çatışmalara dönüştü.
Polis Merkezleri Hedefte
Güvenlik güçlerinin protestoculara karşı gerçek mermi kullandığı iddialarının ardından, bazı bölgelerde göstericiler polis merkezlerini ve askeri depoları ele geçirmeye başladı. Bu olaylarda en az 20 kişinin yaşamını yitirdiği ve çok sayıda yaralı olduğu bildirildi. New York merkezli bir insan hakları örgütü, güvenlik güçlerinin sekiz protestocuyu öldürdüğünü duyurdu.
Sloganlar Yükseliyor
Başlangıçta ekonomik taleplerle ortaya çıkan eylemler, zamanla Ayetullah Ali Hamaney liderliğindeki yönetimi doğrudan hedef alan bir yapıya büründü. Öğrenciler ve aktivistler sokaklarda “Diktatöre ölüm” sloganları atarken, 2022’deki protestolarda öne çıkan “Kadın, yaşam, özgürlük” sloganları yeniden yankılanmaya başladı.
Reform yanlısı Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, protestocuların haklı taleplerinin dinlenmesi gerektiğini belirterek diyalog çağrısında bulundu. Ancak insan hakları kuruluşları, güvenlik güçlerinin orantısız güç kullandığını ve bu durumun protestoları silahlı bir isyana dönüştürdüğünü vurguluyor.
Ekonomik Kriz Bardağı Taşırdı
Uzmanlar, isyanın temelinde kötü yönetim ve uluslararası yaptırımların etkileşiminin yattığını belirtiyor. İran riyali son altı ayda değerinin yarısından fazlasını kaybederek, dolar karşısında 1,4 milyon riyal seviyesine geriledi. Gıda fiyatlarının bir yılda iki katına çıktığı ülkede, 21 Mart’ta yürürlüğe girmesi beklenen yeni vergiler de halkın tepkisini artırdı.
Trump’tan Sert Uyarı
Protestolar, İran’ın haziran ayında İsrail ile yaşadığı ve binlerce kişinin hayatını kaybettiği çatışmaların ardından gelen siyasi ve toplumsal gerilimlerin ortasında patlak verdi. ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik sert açıklamalarda bulunarak askeri müdahale olasılığını gündeme getirdi. Trump, “Eğer İran füze kapasitesini yeniden inşa etmeye kalkarsa, onları yerle bir ederim” diyerek, protestolara müdahale edilmesi halinde ABD’nin harekete geçebileceği uyarısında bulundu ve “Silahlarımız dolu ve her an hazırız” şeklinde konuştu.
